شکافهای اطلاعاتی در آمار توریسم

«کم شماری» و «بیش شماری» در سرشماری ها، همواره اعتماد به اعداد و ارقام را دچار تردید کرده است؛ هر چند که علم آمار با روشهای خود سعی در تعدیل این قبیل اشتباهها دارد ولی خطاهای آماری، گاه، قابل چشم پوشی نیست.
صنعت توریسم نیز از این معضل بزرگ در امان نیست و با توجه به ارتباط تنگاتنگی که با آمار دارد بیشترین آسیب
 ها را دیده است؛ در این صنعت، جهانگرد، محوری ترین نقش را دارد و هر جهانگرد یک داده آماری محسوب می شود. هر داده آماری رقمی است که مشاهده می شود، تجزیه و تحلیل می شود و نتایج بسیار سودمندی را به دست می دهد.
در ایران هر سه ماه یک بار آمار ورود گردشگران بین
 المللی تولید می شود. آن هم بدون در نظر گرفتن خصیصه های مهمی چون سن، جنس و انگیزه سفر. گذشته از این، اکثر این آمارها دارای خطای «بیش شماری» هستند.
هر ساله تعداد کثیری از مسافران بین
 المللی در فهرست گردشگران وارد می شوند که بخشی از آنها افاغنه و مسافرانی هستند که بدون قصد سیاحت برای پیدا کردن موقعیت کاری که همان «مهاجرت برای کار» است وارد ایران می شوند؛ شکافهای اطلاعاتیاز همین مرحله آغاز می شود.
کارشناسان آمار توریسم کشور در ارزشیابی و بررسی مشکلات فعلی آمار ورود گردشگران معتقدند اگر مسافران بین
 المللی با توجه به تعریف علمی «گردشگر» تفکیک شوند، خطاهای آماری شمارش گردشگران کمتر دیده می شود. (گردشگر، به افرادی گفته می شود که به کشوری دیگر غیر از محل اقامت خود برای مدت حداقل ۲۴ساعت و حداکثر ۱۲ ماه سفر کنند و مهمترین هدف آنها از سفر هر چیزی غیر از اقدام به فعالیتی باشد که از کشورهای مورد دیدار کسب درآمد کنند) حال آنکه شواهد نشان می دهد تعداد گردشگران ورودی تنها براساس نوع ویزا و گذرنامه مشخص می شود.
مشکل بزرگ دیگری که در این آمارها مشهود است شکافهای اطلاعاتی در درآمدهای ارزی حاصل از ورود گردشگران بین
 المللی است؛ رقم واقعی این درآمدها از آن رو در دسترس نیست که اصولاً اثرات اقتصادی صنعت توریسم به طور مستقیم قابل رؤیت نیست.
ورود گروهی از مسافران بین
 المللی به اسم گردشگر در تعیین درآمدهای ارزی نیز شکاف وارد می کند. تحلیلگران آمار ایران با توجه به تعداد گردشگران ورودی، درآمدهای ارزی حاصل از آنها را برآورد می کنند. حال آنکه گروهی از مهاجرین نه تنها هیچ درآمدزایی برای کشور ما ندارند بلکه به دنبال کسب درآمد نیز هستند و این یعنی «برداشت از حسابهای ارزی کشور» و عکس هدفی که سیاستگذاران صنعت توریسم انتظار آن را دارند.
در ایران سالانه گردشگرانی وارد می
 شوند که بدون اینکه مورد توجه قرارگیرند و برخی پارامترها در مورد آنان بررسی شود مثل در نظر گرفتن انگیزه سفر به ایران، جنسیت، انفرادی یا جمعی بودن سفر، هزینه های گردشگری به طور دقیق، مدت اقامت آنها در مهمانپذیرها ـ خانه های روستایی و به کشور خود بازمی گردند. اینها مواردی هستند که تاکنون نادیده گرفته شده اند.
در کشورهای پیشرفته همچون ژاپن، گردشگر به محض ورود به خاک کشور میزبان با تمامی مشخصه
 هایش در سیستم های الکترونیک و رایانه های پیشرفته ثبت می شود. اطلاعات لحظه به لحظه تغییر می کنند و کارشناسان آمار در هر لحظه گزارش ورود گردشگران را اعلام می کنند. هزینه های ورود گردشگران کاملاً دقیق است و آمار، ابزاری است قدرتمند در اطلاع رسانی ها و سیاستگذاری های کلان اقتصادی.
مسلماً خطاهای آماری و شکافهای اطلاعاتی رابطه
 ای مستقیم با تولیدکنندگان آمار توریسم دارد و آوردن دلایل نادیده گرفتن آمارها و خطاهای آماری از سوی ارائه کنندگان آمار توجیه مناسبی نخواهد بود.

 

طبق اظهارات مدیر کل دفتر برنامه ریزی و آمار سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، آمار دقیقی از توریست ها موجود نیست و تنها آمار موجود، مربوط به تعداد مسافران ورودی به کشور است که در سال 83 در حدود یک میلیون و 600 هزار نفر بوده است. از این تعداد، درصد کمی را گردشگران و افرادی که به قصد بازدید از جاذبه های طبیعی، فرهنگی و تاریخی ایران و در کل با هدف گردشگری وارد مملکت شده اند تشکیل می دهند.طبق تعریف سازمان تجارت جهانی (WTO) گردشگر به کسی گفته می شود که وارد یک کشور میزبان شده و بیشتر از 24 ساعت و کمتر از یک سال در آنجا اقامت می کند و این اقامت برای کار نیست. براساس تعریف همین سازمان، در هنگام ورود مسافران باید 14 مشخصه از آنها مورد سؤال قرار گیرد که از طریق آن می توان تعداد گردشگران و ویژگی های آنها را سنجید. این 14 مشخصه بدین قرارند:
۱ -
کشور مقصد 2- کشور مبدأ 3- مرز ورودی (زمینی، دریایی، هوایی) 4- ملیت 5- مدت اقامت 6- قصد سفر
7- سن 8- جنسیت 9- نوع وسیله نقلیه 10- فردی یا گروهی بودن سفر 11- شغل 12- میزان تحصیلات
 ۱۳-درآمد 14- میزان هزینه کرد در کشور

تقسیم بندی توریست ها
جهانگردانی که به ایران سفر می
 کنند انواع مختلفی دارند و می توان آنها را در چند گروه مختلف تقسیم بندی کرد. عمده ترین آنها افرادی هستند که با هدف آشنایی با فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی وارد کشور می شوند که درگروه جهانگردان فرهنگی قرار می گیرند.
دسته
 ای دیگر با هدف زیارت و بازدید از اماکن مذهبی سفر می کنند که این زائرین عمدتاً  از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مانند کویت، بحرین، عربستان و کشورهایی چون عراق و پاکستان وارد می

/ 0 نظر / 6 بازدید