آموزش گردشگری و هتلداری

این وبلاگ درباره کلیه امور گردشگری و هتلداری و آموزش آنها مخصوصا طبیعت گردی صحبت میکند

 
نویسنده : رضا حسینی - ساعت ٤:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱۱/۱۱

شکافهای اطلاعاتی در آمار توریسم

«کم شماری» و «بیش شماری» در سرشماری ها، همواره اعتماد به اعداد و ارقام را دچار تردید کرده است؛ هر چند که علم آمار با روشهای خود سعی در تعدیل این قبیل اشتباهها دارد ولی خطاهای آماری، گاه، قابل چشم پوشی نیست.
صنعت توریسم نیز از این معضل بزرگ در امان نیست و با توجه به ارتباط تنگاتنگی که با آمار دارد بیشترین آسیب
 ها را دیده است؛ در این صنعت، جهانگرد، محوری ترین نقش را دارد و هر جهانگرد یک داده آماری محسوب می شود. هر داده آماری رقمی است که مشاهده می شود، تجزیه و تحلیل می شود و نتایج بسیار سودمندی را به دست می دهد.
در ایران هر سه ماه یک بار آمار ورود گردشگران بین
 المللی تولید می شود. آن هم بدون در نظر گرفتن خصیصه های مهمی چون سن، جنس و انگیزه سفر. گذشته از این، اکثر این آمارها دارای خطای «بیش شماری» هستند.
هر ساله تعداد کثیری از مسافران بین
 المللی در فهرست گردشگران وارد می شوند که بخشی از آنها افاغنه و مسافرانی هستند که بدون قصد سیاحت برای پیدا کردن موقعیت کاری که همان «مهاجرت برای کار» است وارد ایران می شوند؛ شکافهای اطلاعاتی از همین مرحله آغاز می شود.
کارشناسان آمار توریسم کشور در ارزشیابی و بررسی مشکلات فعلی آمار ورود گردشگران معتقدند اگر مسافران بین
 المللی با توجه به تعریف علمی «گردشگر» تفکیک شوند، خطاهای آماری شمارش گردشگران کمتر دیده می شود. (گردشگر، به افرادی گفته می شود که به کشوری دیگر غیر از محل اقامت خود برای مدت حداقل ۲۴ ساعت و حداکثر ۱۲ ماه سفر کنند و مهمترین هدف آنها از سفر هر چیزی غیر از اقدام به فعالیتی باشد که از کشورهای مورد دیدار کسب درآمد کنند) حال آنکه شواهد نشان می دهد تعداد گردشگران ورودی تنها براساس نوع ویزا و گذرنامه مشخص می شود.
مشکل بزرگ دیگری که در این آمارها مشهود است شکافهای اطلاعاتی در درآمدهای ارزی حاصل از ورود گردشگران بین
 المللی است؛ رقم واقعی این درآمدها از آن رو در دسترس نیست که اصولاً اثرات اقتصادی صنعت توریسم به طور مستقیم قابل رؤیت نیست.
ورود گروهی از مسافران بین
 المللی به اسم گردشگر در تعیین درآمدهای ارزی نیز شکاف وارد می کند. تحلیلگران آمار ایران با توجه به تعداد گردشگران ورودی، درآمدهای ارزی حاصل از آنها را برآورد می کنند. حال آنکه گروهی از مهاجرین نه تنها هیچ درآمدزایی برای کشور ما ندارند بلکه به دنبال کسب درآمد نیز هستند و این یعنی «برداشت از حسابهای ارزی کشور» و عکس هدفی که سیاستگذاران صنعت توریسم انتظار آن را دارند.
در ایران سالانه گردشگرانی وارد می
 شوند که بدون اینکه مورد توجه قرارگیرند و برخی پارامترها در مورد آنان بررسی شود مثل در نظر گرفتن انگیزه سفر به ایران، جنسیت، انفرادی یا جمعی بودن سفر، هزینه های گردشگری به طور دقیق، مدت اقامت آنها در مهمانپذیرها ـ خانه های روستایی و به کشور خود بازمی گردند. اینها مواردی هستند که تاکنون نادیده گرفته شده اند.
در کشورهای پیشرفته همچون ژاپن، گردشگر به محض ورود به خاک کشور میزبان با تمامی مشخصه
 هایش در سیستم های الکترونیک و رایانه های پیشرفته ثبت می شود. اطلاعات لحظه به لحظه تغییر می کنند و کارشناسان آمار در هر لحظه گزارش ورود گردشگران را اعلام می کنند. هزینه های ورود گردشگران کاملاً دقیق است و آمار، ابزاری است قدرتمند در اطلاع رسانی ها و سیاستگذاری های کلان اقتصادی.
مسلماً خطاهای آماری و شکافهای اطلاعاتی رابطه
 ای مستقیم با تولیدکنندگان آمار توریسم دارد و آوردن دلایل نادیده گرفتن آمارها و خطاهای آماری از سوی ارائه کنندگان آمار توجیه مناسبی نخواهد بود.

 

طبق اظهارات مدیر کل دفتر برنامه ریزی و آمار سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، آمار دقیقی از توریست ها موجود نیست و تنها آمار موجود، مربوط به تعداد مسافران ورودی به کشور است که در سال 83 در حدود یک میلیون و 600 هزار نفر بوده است. از این تعداد، درصد کمی را گردشگران و افرادی که به قصد بازدید از جاذبه های طبیعی، فرهنگی و تاریخی ایران و در کل با هدف گردشگری وارد مملکت شده اند تشکیل می دهند.طبق تعریف سازمان تجارت جهانی (WTO) گردشگر به کسی گفته می شود که وارد یک کشور میزبان شده و بیشتر از 24 ساعت و کمتر از یک سال در آنجا اقامت می کند و این اقامت برای کار نیست. براساس تعریف همین سازمان، در هنگام ورود مسافران باید 14 مشخصه از آنها مورد سؤال قرار گیرد که از طریق آن می توان تعداد گردشگران و ویژگی های آنها را سنجید. این 14 مشخصه بدین قرارند:
۱ -
کشور مقصد 2- کشور مبدأ 3- مرز ورودی (زمینی، دریایی، هوایی) 4- ملیت 5- مدت اقامت 6- قصد سفر
7- سن 8- جنسیت 9- نوع وسیله نقلیه 10- فردی یا گروهی بودن سفر 11- شغل 12- میزان تحصیلات
 ۱۳-درآمد 14- میزان هزینه کرد در کشور

تقسیم بندی توریست ها
جهانگردانی که به ایران سفر می
 کنند انواع مختلفی دارند و می توان آنها را در چند گروه مختلف تقسیم بندی کرد. عمده ترین آنها افرادی هستند که با هدف آشنایی با فرهنگ و تمدن ایرانی و اسلامی وارد کشور می شوند که درگروه جهانگردان فرهنگی قرار می گیرند.
دسته
 ای دیگر با هدف زیارت و بازدید از اماکن مذهبی سفر می کنند که این زائرین عمدتاً  از کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مانند کویت، بحرین، عربستان و کشورهایی چون عراق و پاکستان وارد می شوند.
اکوتوریست
 ها گروه دیگری هستند که با هدف دیدن جاذبه های طبیعی ایران در قالب تورهای ماجراجویانه و گذران وقت در صحرا، کویر، کاروانسراها به ایران سفر می کنند و اغلب آنها را گردشگران کشورهای غربی تشکیل می دهند.
کوهنوردان حرفه
 ای، صخره نوردان، اسکی بازان و ... نیز در این تقسیم بندی در رده توریست های ورزشی قرار می گیرند.
از آنجا که ایران فرصت
 های اقتصادی قابل ملاحظه  و عظیمی دارد، بسیاری از شرکت های بین المللی برای انجام معاملات بازرگانی و گفت وگوهای تجاری به ایران می آیند. در واقع، تجار گروه دیگری را در این تقسیم بندی تشکیل می دهند. توریسم درمانی نیز شاخه ای دیگر از تقسیم بندی گردشگران است که اتباع کشورهای عربی بیشترین بخش در این دسته را به خود اختصاص می دهند. این افراد گاه به دلیل توان بالا و دانش و مهارت پزشکان ایرانی برای اعمال جراحی زیبایی، قلب، بیماری های چشمی، بازتوانی، فیزیوتراپی و گاه برای استفاده از آب های گرم معدنی وارد ایران می شوند.
مشکلات، کمبودها، راهکارها
براساس پیش
 بینی های صورت گرفته، صنعت گردشگری و توریسم در سال های آینده در صدر صنایع جهان خواهد ایستاد و کشورهای دنیا درصددند تا با استفاده از امکانات موجود و بهره مندی از منابع مختلفی که در این زمینه در اختیار دارند چرخه اقتصادی فعال تر و درآمد ملی بالاتری داشته باشند. این در حالی است که در ایران بهترین فرصت ها و قابلیت ها موجود است اما استفاده مناسب و بهینه ای از این گونه امکانات در جهت بالا بردن آمار بازدیدکنندگان خارجی صورت نمی گیرد و در این راستا، مشکلات و مسائل مختلفی به چشم می  خورد. از مهمترین این مشکلات، اطلاع رسانی ضعیف و ناکافی در سطح جهانی است. به دلیل تبلیغات منفی رسانه های خارجی و وجود جو ناامنی در منطقه خاورمیانه، اکثر مردم دنیا از ایران تصوری منفی در ذهن دارند. معرفی جاذبه های گردشگری ایران در سطح جهانی از طریق سایت های اینترنتی و شبکه های ماهواره ای می تواند گامی مؤثر در جهت تغییر ذهنیت منفی نسل جوان و گردشگر دنیا باشد.
اما مشکلات موجود در این حوزه به مسأله اطلاع
 رسانی و تبلیغات ختم نمی شود؛ مشکلاتی چون کمبود ظرفیت مکان های اقامتی در اکثر نقاط توریستی، رستوران ها و سرویس های بهداشتی نامناسب در مکان های بین جاده ای و مانند آن، از جمله عواملی هستند که خود باعث بروز بسیاری مسائل دیگر می شوند، به عنوان مثال خدمات بین جاده ای نامناسب مانع آن می شود که آژانس های مسافرتی امکان جابه جایی گردشگران از طریق زمینی بین شهرهای مختلف را داشته باشند. در نتیجه ناچار به جابه جایی مسافران از طریق هوایی- که خود مشکلات خاص خود را دارد- می شوند. در صورتی که اگر توریست ها از طریق اتوبوس یا مینی بوس از شهرهای مختلف عبور کنند از نظر اقتصادی برای کشور میزبان باصرفه تر است زیرا در این نوع سفر، امکان بازدید از مکان ها و جاذبه های دیدنی و خرید در بین راه را پیدا کرده، پول بیشتری خرج کرده و در نتیجه ارز بیشتری وارد کشور میزبان می کنند.
مبحث مهم دیگر در رابطه با مسائل خاص مرتبط با گردشگری خارجی بحث سیستم بانکی و پولی کشور است. در حال حاضر به دلیل پیشرفت تکنولوژی از یک سو و مسائل امنیتی از سوی دیگر، مردم دنیا خصوصاً
  گردشگران خارجی به جای استفاده از پول نقد، از کارت های اعتباری استفاده می کنند و به همین دلیل سیستم بانکی ایران از مشکلات حاد توریست هاست.با توجه به مسائل مطرح شده به نظر می رسد در زمان حاضر هیچ گونه تناسبی میان ظرفیت ها و پتانسیل ها و جایگاه ممتاز ایران از نظر برخورداری از امکانات موجود با میزان درآمد ملی سالانه از صنعت توریسم وجود ندارد.
اسرافیل شفیع
 زاده- کارشناس توریست- در این باره معتقد است: جذب گردشگران نیازمند آماده سازی زیرساخت هاست. در ایران حداقلی از امکانات زیرساختی وجود دارد که نیازمند به برنامه ریزی و سرمایه گذاری است. تأمین نیروی انسانی و آموزش مدیران و افراد مرتبط با این حوزه، توجه به استقرار سیستم های کیفیتی و تلاش درجهت تنویر افکار عمومی نسبت به حقیقت جامعه ایرانی از مهمترین اقداماتی است که باید صورت گیرد. از سوی دیگر می توان با زیر نظر گرفتن رقبا و حرکات و استراتژی های آنان در زمینه صنعت گردشگری زمینه موفقیت در سال های آینده را فراهم کرد .
بختیار حدادی- مدیر هتل عباسی اصفهان- نیز بهترین روش برای جذب گردشگران و خنثی کردن تبلیغات منفی رسانه
 های جمعی را باز کردن پای گردشگران به ایران می داند تا پس از بازگشتشان، خود مبلّغ جدیدی برای جذب سایرین باشند. وی که در طول سال با توریست های بی شماری برخورد دارد تصور آنان را در هنگام ورود بسیار منفی می داند، در حالی که همه آنان در هنگام خروج، ذهنیت کاملاً  مثبتی داشته و شرایط ایران را غیرقابل باور و برخلاف تصور قبلی شان عنوان می کنند. در نتیجه خود این گردشگران مبلّغان جدیدی خواهند شد چون تأثیر آنها از کتاب و پوستر بسیار بیشتر است.در حال حاضر کشورهای همسایه در جذب گردشگران با پیشرفتی غیرقابل باور گوی سبقت را می ربایند. در حالی که کشورهایی مثل دبی و ترکیه با سرمایه گذاری و برنامه ریز های دقیق و مدرن جایگاه بالایی در سطح جهانی را به خود اختصاص داده اند سرزمین های کوچکی مثل قطر و بحرین که زمانی از استان های جنوبی کشورمان بوده است با جذب سالانه یک میلیون گردشگر تبدیل به رقبای جدیدی برای ایران می شوند. به نظر می رسد در صورت در نظرنگرفتن راهکارهای جدید و برنامه  ریزی جدی و دقیق از سوی مسئولین و متولیان امر، وقوع چنین اتفاقاتی آینده صنعت توریسم کشور را به چالش بکشد


comment نظرات ()