آموزش گردشگری و هتلداری

این وبلاگ درباره کلیه امور گردشگری و هتلداری و آموزش آنها مخصوصا طبیعت گردی صحبت میکند

 
نویسنده : رضا حسینی - ساعت ٦:٤۳ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۱۱/٧

آب فشانها و چشمه های آب معدنی

 

در مناطق آتشفشانی و مخرو طهای آتشفشانی ایران آب فشانها و چشمه های گوگردی و آهکی متعددی مانند سرعین در دامنه جنوبی سبلان که با حرارتی حدود 40 درجه سانتیگراد وجود دارد.

که این چشمه ها در ناحیه سبلان نسبت به سهند بیشتر است همچنین در دامنه شرقی و جنوب شرقی دماوند چشمه های گوگردی و آهکی زیادی با درجه حرارت بالا و در برخی موارد 80 درجه سانتیگراد وجود دارد.

بر اثر رسوب گذاری این چشمه های آب گرم معمولاً تراورتن های بسیار ضخیمی بر جای گذاشته شده است مثلاً در حاشیه جاده هراز- امل با اشکال بسیار زیبا به خوبی مشهود اند که به شکل اشک شمع و آبشار سنگی و گاهی ستونهای آهکی است.

 

گاز فشانها

 

در برخی مناطق که ظاهراً دور از کوههای آتشفشانی هستند می توان شاهد خروج گاز از زمین بود. در دامنه تپه ای واقع در منطقه (کش کوران) واقع در منطقه (ده بکری) حدفاصل بم و جیرفت تعداد زیادی حفره گاز فشان وجود دارد که گاز متصاعد شده برای استشمام بسیار خطر ناک است.

 

گل فشانهای ایران

 

یکی از اشکال و فرآیندهای ژئومرفیک بسیار جالب و تقریباً منحصر به فرد در ساختمان ناهمواریهای ایران گل فشانها هستند و در واقع پدیده ای طبیعی و همانند آتشفشان است که به جای گدازه از دهانه آن گاز همراه با گل خارج می شود و عمدتاً در دشتها و جلگه های مشرف بر دریا دیده می شود و حداکثر 15 تا 20 کیلو متری دریا استقرار یافته اند این اشکال به طور کلی در دو ناحیه زیر مشهودند:

 

1.      گل فشانهای واقع در استپهای ترکمن صحرا، در شرق دریای مازندران

2.      گل فشانهای سواحل دریای عمان در حد فاصل میناب تا بندر گواتر

 

گل فشانهای جنوب شرق ایران از غرب جاسک تا حوالی بندر گواتر که بیش از ده مورد می رسد عمدتاً در 3 بخش مشاهده می شوند:

 

1.      بخش غربی سواحل عمان ( حدفاصل میناب و جاسک)

2.      بخش میانی واقع در غرب چابهار (سواحل مکران)

3.      بخش شرقی ، واقع در شرق و شمال شرق چابهار (جلگه دشت یاری)

 

مهمترین گل فشانهای منطقه عبارتند از گل فشانهای تنگ، درابول (دره بول)، سگاری ، سیصد یا سیصاد ، سند یا سند میر شعبان ، ریمدان و گل فشانهای منطقه کهیر-تنگ.

 

حداکثر ارتفاع این تپه های مخروطی گل فشانها سی تا پنجاه متر می رسند عمق این دهانه ها چندان زیاد نبوده و جداره داخلی برای خروج گل سر ریز می باشد در فصول بارندگی فعالیت آنها بیشتر می شود ، اما گل آنها رقیق تر و سیال تر بوده و به صورت سر ریز جاری می شود. افراد بومی بر اساس باورهای خود نام های بر روی این گل فشانها گذشته اند از جمله : ناف دریا (دریای نافگ یا ناپگ) ، بوتن ( به زبان محلی بطن)، بلبلوک و گل پاشان و امثال آن . عده ای بر این باورند که با بالا آمدن آب دریا (مد) به ویژه در فصل تابستان فعالیت آن به حداکثر میرسد وعده ای نیز براین باورند که فعالیت این پدیده به کشش و جاذبه اجرام سماوی به خصوص ماه وابسته است . بر این اساس معتقدند که فعالیت آن در ابتدای ماه و نیمه ماه قمری (بدر) بیشتر میشود .

 

 

 

 

گنبدهای نمکی

 

این لندفرم نوع دیگری از شبه ولکانیک ها به حساب میاید و در واقع ایران یکی از ایالت های مهم گنبدهای نمکی جهان به شمار میاید . این پدیده بر اثر حرکت صعودی نمک از اعماق به سطح زمین پدید میاید و برجستگی های ویژه و مشخصی به نام گنبد نمکی پدید میاورد .

گنبدهای نمکی شامل برجستگی گنبدی شکلی است که هسته ی مرکزی آن از نمک تشکیل شده است و سطح فوقانی آن توسط لایه های رسوبی موسوم به (پوش سنگ ) پوشیده شده است . نواحی مختلفی از ایران دارای گنبدهای نمکی هستند که عبارت اند از :

 

      1 . ناحیه ی لارستان و خلیج فارس که شامل بندرعباس ، لار ، داراب ، جنوب کازرون و برخی جزایر خلیج فارس (مثل هرمز ، قشم و ...) میگردد که در این ناحیه بالغ بر 100 مورد گنبد نمکی وجود دارد که بیشترین تمرکز آن در حوالی بندرعباس – لار میباشد و این منطقه به عنوان (محل تیپ) نمودهای نمکی

و نمونه شاخص تکتونیک نمکی در مقیاس جهانی به شمار میاید.                                                                                                   

     2. ناحیه زاگرس مرتفع که در امتداد شمال غربی ناحیه قبلی و به موازات زاگرس میباشد .

     3. ناحیه ایران مرکزی (یزد و کلوت ) و شرق آن (راور کرمان) که تا حدی پراکنده و کم اهمیت تر از نواحی قبل می باشد .

     4. ناحیه شمال کویر بزرگ (جنوب البرز) شامل :

     - گنبدهای نمکی جنوب تهران

     - توده های نمک شرق و جنوب شرق تهران

     - کوه نمک غرب و شمال غرب قم

     - ناحیه و ایالت نمکی اذربایجان شامل حوالی میانه، تبریز ، خوی ، اهر .

 

چین ها

 

چین شکل انعطاف پذیری است  که در ماده ی رسوبی بر اثر حرکات ساخت زایی تحت فشار ایجاد میشود این چین ها که بخش کوژ (تاقدیس ) آن را در بالا به قسمت کاو (ناودیس) در پایین پیوند میدهد . یک چین در برش عرضی نمایشگر لولاهای تاقدیسی و ناودیسی است که از محل آن شیب طبقات رسوبات چین خورده

تغییر جهت میدهند . فاصله ی افقی بین دو لولای متوالی ، طول موج چین خوردگی را تشکیل میدهد و فاصله قائم ان ارتفاع نسبی را به وجود میاورد.سطوحی که لولاها را به هم متصل میسازند پهلوها را ایجاد میکنند که انحنای انها به تغییرات شیب طبقات بستگی دارد.صفحات نیمساز زاویه ای که پهلوها را تشکیل میدهند صفحه محوری را به وجود میاورد. محور امتداد طولی چین را مشخص میکند. محور چه مستقیم و چه دارای انحنا باشد امتداد چین را مشخص میکند.تغییرات ارتفاع نسبی سبب برجسته شدن یا پست شدن سقف چین است. کاهش مداوم ارتفاع نسبی به صورت ادامه فرود حاشیه تاقدیس ،ناپدید شدن تاقدیس را به دنبال دارد و ارتفاع یافتن حاشیه ناودیس سبب بسته شدن آن می گردد.

تغییرات ویژگیهای فوق در ارتباط با طبیعت سنگها و خصوصیات فشارهای که بر آنها وارد شده ، چینهای نمونه ای مختلف را به وجود می آورد هنگامی که طول چین کمی بیش از پهنای آن باشد ، نتیجه یک تاقدیس کوتاه یا یک ناودیس کوتاه خواهد بود . اگر حجم چین از لحاظ درازا و پهنا تقزیباً یک اندازه باشد به صورت یک گنبد یا تشتک ظاهر می شود .تغییرات نیمرخ عرضی ، مبنای اختلافات دیگری را فراهم           می سازند. اگر پهلو ها نسبت به یک صفحه محور عمودی ، متقارن باشند یک چسن راست به وجود         می آید.

در ارتباط با میزان شیب پهلوها چین مایل یا افکنده می شود. در این مورد اگر پهلوها عادی و برگشته موازی باشند ، چین ها هم شیب می باشد. سرانجام روی هم قرار گرفتن پهلو ها در صورتی که صفحه محوری به حالت افقی باشد ، چین خوابیده را به وجود می اورد.در سری های رسوبی با تناوب سنگهای سخت ( آهک ) و مستعد انتقال فشار و سنگهای سست ( مارن ) که در مقابل فشار حالت جریانی دارند ، چینهای صندو قچه مانند با پهلو های تقریباً عمودی بین تاقدیس های پهن و مسطح و ناودیس های به شکل تشتک مشاهده می شوند.

 

   


comment نظرات ()